Cuộc gọi từ người tự xưng là công an có thể nhanh chóng biến thành yêu cầu chuyển tiền. Kẻ lừa đảo thường cáo buộc bạn liên quan đến tội phạm, đe dọa bắt giữ và dựng lên một cuộc điều tra giả để gây áp lực. Hiểu rõ thủ đoạn này giúp bạn nhận ra dấu hiệu cảnh báo trước khi giao tiền hoặc tiết lộ thông tin nhạy cảm.
Lừa đảo mạo danh cơ quan thực thi pháp luật là gì?
Kẻ gian giả làm công an, điều tra viên hoặc công tố viên. Một số vụ việc còn mạo danh cơ quan quản lý tài chính hoặc cơ quan nhà nước khác. Họ có thể nói rằng:
- Tài khoản ngân hàng của bạn liên quan đến hoạt động phạm pháp.
- Danh tính của bạn đã bị dùng để lừa đảo.
- Ví tiền điện tử của bạn đang bị điều tra.
- Tiền của bạn có liên quan đến hoạt động rửa tiền.
- Tài khoản của bạn sẽ bị phong tỏa nếu bạn không hợp tác.
Mục tiêu là khiến bạn giao tiền, tiền điện tử, thông tin đăng nhập hoặc dữ liệu cá nhân. Kẻ gian có thể yêu cầu chuyển tiền để “xác minh” nguồn tiền, chuyển vào một tài khoản được cho là an toàn, hoặc chứng minh bạn vô tội.
Thủ đoạn cốt lõi là thao túng tâm lý. Kẻ lừa đảo tạo ra tình huống đáng sợ, tỏ ra có quyền lực và yêu cầu bạn hành động ngay để không kịp đặt câu hỏi hay xin lời khuyên. Trong một hình thức đặc biệt cưỡng ép gọi là “lừa đảo bắt giữ trực tuyến”, nạn nhân bị buộc phải ở lại trong cuộc gọi điện thoại hoặc video và bị cấm liên hệ với gia đình hay người có thể giúp họ nhận ra sự lừa dối. Nỗi sợ và sự cô lập giúp kẻ gian tiếp tục kiểm soát nạn nhân để đòi tiền.
Vụ lừa đảo diễn ra như thế nào?
- Dựng lên quyền lực giả. Bạn nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn không mong đợi từ người tự xưng đại diện cho công an hoặc cơ quan khác. Họ có thể đưa ra số hiệu, giấy tờ giả hoặc phông nền video trông như văn phòng nhà nước. Những thứ đó không chứng minh được danh tính.
- Tạo tình huống khẩn cấp. Họ nói bạn có liên quan đến tội phạm và có thể bị bắt hoặc bị phong tỏa tài khoản nếu không hợp tác ngay. Áp lực này nhằm ngăn bạn kiểm chứng câu chuyện.
- Ngăn bạn xác minh độc lập. Họ yêu cầu bạn ở lại cuộc gọi và giữ bí mật “cuộc điều tra”, kể cả với gia đình hoặc luật sư. Điều này khiến bạn không thể hỏi ý kiến những người có thể nhận ra dấu hiệu lừa đảo.
- Đòi tiền hoặc quyền truy cập. Họ yêu cầu chuyển tiền vào “tài khoản an toàn” hoặc “ví điều tra”, hay tiết lộ thông tin đăng nhập để giải quyết vụ việc. Tiền sẽ được chuyển đến tài khoản hoặc ví do kẻ gian kiểm soát.
Kẻ lừa đảo có thể nói gì?
Một số câu nói thường được dùng để gây áp lực:
- Cáo buộc: “Tài khoản ngân hàng của anh/chị có liên quan đến một cuộc điều tra rửa tiền.”
- Đe dọa: “Nếu không hợp tác ngay, chúng tôi sẽ phát lệnh bắt giữ.”
- Bắt giữ bí mật: “Đây là cuộc điều tra bảo mật. Anh/chị không được nói với gia đình hay bất kỳ ai.”
- Kiểm soát: “Hãy ở yên trong cuộc gọi video. Anh/chị không được ngắt máy.”
- Yêu cầu chuyển tiền: “Hãy chuyển tiền vào tài khoản an toàn này để chúng tôi xác minh nguồn tiền.”
- Chuyển tiền điện tử: “Hãy chuyển tiền điện tử sang ví điều tra này để tránh bị tịch thu.”
Vì sao kẻ lừa đảo biết thông tin cá nhân của bạn?
Các vụ rò rỉ dữ liệu có thể cung cấp cho kẻ gian thông tin để khiến cuộc gọi có vẻ đáng tin. Tùy dữ liệu bị lộ, họ có thể biết họ tên, địa chỉ, ngày sinh hoặc dịch vụ bạn đang dùng. Họ có thể lấy những chi tiết đó để dựng chuyện, chẳng hạn nêu tên sàn giao dịch tiền điện tử bạn sử dụng rồi nói tài khoản của bạn đang bị điều tra.
Biết thông tin về bạn không chứng minh được danh tính của họ. Ngay cả thông tin chính xác cũng không xác thực được người tự xưng là công an. Đừng bổ sung thông tin còn thiếu hoặc sửa thông tin cũ cho họ. Hãy kết thúc cuộc gọi và tự xác minh mọi cáo buộc khiến bạn lo ngại.
Cách tự bảo vệ trước trò mạo danh công an
Khi có thể, hãy chặn hoặc tắt tiếng cuộc gọi từ số lạ trên điện thoại và ứng dụng nhắn tin. Nếu bạn cần nhận cuộc gọi từ số chưa lưu, hãy dùng tính năng sàng lọc cuộc gọi hoặc hộp thư thoại. Nếu người gọi đe dọa hoặc ép bạn chuyển tiền, hãy ngắt máy.
Không bao giờ chia sẻ mật khẩu, mã dùng một lần hoặc cụm từ khôi phục ví. Đừng mở liên kết, cài phần mềm hay cấp quyền truy cập từ xa theo yêu cầu của người lạ gọi đến. Nếu vẫn lo ngại về cáo buộc, hãy tự tìm thông tin liên hệ chính thức của cơ quan liên quan để xác minh, không dùng số điện thoại hay liên kết do người gọi cung cấp. Số hiển thị quen thuộc cũng không đảm bảo người gọi đáng tin vì số điện thoại có thể bị giả mạo.
Kết luận: Giữ tiền của bạn, hãy ngắt máy
Bạn không cần ở lại trong một cuộc gọi đe dọa để chứng minh mình vô tội. Hãy kết thúc cuộc gọi, nói chuyện với người bạn tin tưởng và tự liên hệ với cơ quan liên quan qua thông tin chính thức nếu vẫn lo ngại. Đừng chuyển tiền vào “tài khoản an toàn” hay tiết lộ mật khẩu, mã dùng một lần hoặc cụm từ khôi phục ví theo yêu cầu của người gọi.
Multisig đa nhà cung cấp giúp bảo vệ khoản tiết kiệm như thế nào?
Khoản tiết kiệm cả đời không nên phụ thuộc vào việc bạn có thể bình tĩnh đến đâu khi bị đe dọa qua điện thoại. Với Bitcoin nắm giữ dài hạn, multisig đa nhà cung cấp sử dụng các khóa được quản lý độc lập và quy trình phê duyệt riêng có thể ngăn một người đang bị gây áp lực tự ý chuyển tiền. Trong một số trường hợp, khóa thời gian còn có thể ngăn giao dịch trước thời điểm đã định.
Lớp bảo vệ này cần được thiết lập trước khi có người tìm cách thao túng bạn. Đội ngũ BV Prime – Custody có thể tư vấn giải pháp tự lưu ký phù hợp, gồm multisig, lưu trữ khóa, sao lưu và khôi phục, dựa trên hoàn cảnh và khoản tiết kiệm của bạn.
