Tổ chức tự trị phi tập trung, hay còn gọi là DAO là một giải pháp giảm thiểu rủi ro tham nhũng và lạm dụng quyền lực trong thế giới tiền điện tử. Vậy cụ thể DAO là gì? Cơ chế hoạt động của nó ra sao? Tiềm năng của DAO như thế nào?
Những chia sẻ dưới đây sẽ giúp bạn hiểu tất tần tật từ A-Z về tổ chức độc đáo này!
![Hãy cùng BitcoinVN News tìm hiểu về khái niệm “DAO là gì?” nhé!](https://bitcoinvn.io/news/wp-content/uploads/2021/03/dao-la-gi-5.jpg)
DAO là gì?
DAO là cụm từ viết tắt của Decentralized Autonomous Organization. Về lý thuyết, đây là một tổ chức tự trị phi tập trung, được vận hành bằng mã (code) thay vì con người.
Hiểu một cách đơn giản, DAO giống như một chiếc xe không người lái. Do được lập trình sẵn, chiếc xe biết chính xác phải làm gì, với các biến mà nó cần phải xử lý. Nó tìm hành khách, vận chuyển họ và tự động chấp nhận thanh toán cho các dịch vụ vận chuyển của nó.
Sau khi trả khách, chiếc xe sẽ sử dụng lợi nhuận của mình cho một chuyến đi đến trạm sạc điện, sử dụng ether – mã thông báo gốc của Ethereum được sử dụng để thanh toán cho việc sử dụng các ứng dụng phi tập trung – để thanh toán tiền điện.
Chiếc xe này chỉ là một chiếc trong đội xe do DAO sở hữu. Khi những chiếc xe kiếm được ether, số tiền sẽ được quay trở lại các cổ đông đã đầu tư vào nó.
Cơ chế hoạt động của DAO
DAO được xây dựng trên nền tảng blockchain, sử dụng các hợp đồng thông minh (smart contract) để xác định các quy tắc hoạt động của tổ chức. Các quy tắc này bao gồm mọi thứ, từ việc xác định thành viên tham gia, quản lý tài sản, đến ra quyết định của tổ chức…
- Khi một thành viên tham gia DAO, họ sẽ nhận được một lượng token của DAO. Số lượng token này sẽ xác định quyền lực của thành viên trong việc ra quyết định của tổ chức.
- Các quyết định thường được đưa ra thông qua bỏ phiếu. Những thành viên có thể bỏ phiếu trực tuyến hoặc thông qua ví điện tử. Để một quyết định được thông qua, cần có sự đồng thuận của một số lượng thành viên nhất định.
- DAO có thể được điều chỉnh bằng cách sửa đổi các hợp đồng thông minh. Tuy nhiên, việc sửa đổi các hợp đồng thông minh thường rất phức tạp và tốn kém.
4 ưu điểm vượt trội của DAO là gì?
- Tính phi tập trung: DAO không bị kiểm soát bởi bất kỳ cá nhân hay nhóm nào. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro tham nhũng và lạm dụng quyền lực. Ngoài ra, DAO phân tán quyền lực cho tất cả các thành viên, vì vậy mọi người đều có tiếng nói và không có cá nhân hay nhóm nào có thể kiểm soát tổ chức.
- Tính minh bạch: Nếu như giao dịch trong các tổ chức truyền thống thường không công khai và khó kiểm chứng gian lận thì DAO lại hoàn toàn trái ngược. Mọi giao dịch của DAO đều được ghi lại một cách minh bạch trên blockchain, ai cũng có thể dễ dàng theo dõi và giám sát. Nhờ đó, tổ chức này đảm bảo tính công bằng cho người dùng.
- Sự tham gia: Mỗi thành viên trong DAO đều có quyền phát biểu, đề xuất và bỏ phiếu về các vấn đề của tổ chức.
- Tính cộng đồng: DAO xóa bỏ rào cản địa lý và cho phép những người ở khắp nơi trên thế giới cùng nhau xây dựng một mục tiêu chung. Chỉ cần có kết nối internet, mọi thành viên đều có thể tham gia các cuộc thảo luận, bỏ phiếu và đóng góp cho sự phát triển của DAO.
Hạn chế của DAO là gì?
- Thiếu sự đồng thuận: Việc ra quyết định trong DAO có thể khó khăn vì thường thông qua bỏ phiếu. Nếu không có sự đồng thuận, các quyết định có thể bị trì hoãn hoặc không được thực hiện.
- Sự phức tạp: DAO thường khó hiểu đối với người mới bắt đầu. Điều này là do tổ chức dựa trên các hợp đồng thông minh, là một công nghệ phức tạp. Để hiểu cách thức hoạt động của DAO, người dùng cần có kiến thức về blockchain, hợp đồng thông minh và các công nghệ liên quan.
- Rủi ro bảo mật: Tổ chức tự trị phi tập trung có thể bị tấn công bởi hacker, dẫn đến mất mát tài sản. Các hợp đồng thông minh có thể có lỗ hổng bảo mật, khiến chúng có thể xảy ra các vụ tấn công nghiêm trọng như đánh cắp quỹ dự trữ.
- Tính pháp lý: Khung pháp lý dành cho DAO hiện tại vẫn chưa rõ ràng. Điều này có thể khiến các tổ chức và cá nhân gặp khó khăn trong việc tham gia hoặc đầu tư.
2 loại hình chính của DAO trong thị trường tiền điện tử
Trên thị trường có 2 loại DAO, gồm Token-Based DAO và Organization (Shared-based DAO). Vậy cụ thể các tổ chức này là gì? Rủi ro và tiềm năng ra sao? Mời bạn cùng theo dõi tiếp nhé!
Token-Based DAO là gì?
Token-Based DAO là hình thức phổ biến nhất của tổ chức tự trị phi tập trung trong thị trường tiền điện tử. Ai sở hữu nhiều token này hơn sẽ có nhiều quyền biểu quyết hơn.
- Token-Based dễ dàng giao dịch, giúp cho việc tham gia DAO trở nên đơn giản hơn.
- DAO dễ dàng thiết lập và quản lý, thu hút sự tham gia đa dạng bằng cách mua token hoặc được sử dụng token để huy động vốn.
Tuy nhiên, với token này, DAO cũng dễ dàng bị thao túng. Một nhóm nhỏ sở hữu nhiều token hơn sẽ có nhiều quyền biểu quyết hơn. Việc này gây ra sự chia rẽ quyền lực và thiếu công bằng đối với những người sở hữu ít token.
Organization – Shared-based DAO là gì?
Organization DAO, hay còn gọi là Shared-based DAO, nơi quyền thành viên và quyền biểu quyết không dựa trên sở hữu token mà dựa trên các yếu tố chia sẻ khác. Trong mô hình này, thành viên thường được xác định thông qua việc đáp ứng các tiêu chuẩn cụ thể liên quan đến mục tiêu, giá trị hoặc sứ mệnh của DAO.
Organization DAO là một mô hình mới nổi với tiềm năng đáng kể trong các lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn, tính cộng đồng và mục đích chung. Mặc dù còn tồn tại một số hạn chế, mô hình này có thể đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự hợp tác phi tập trung và đổi mới trong nhiều lĩnh vực.
Thị trường tiền điện tử có những dự án DAO nào?
- MakerDAO: MakerDAO là một tổ chức tự trị phi tập trung phát hành stablecoin DAI có giá trị tương đương với đô la Mỹ, được hỗ trợ bởi tài sản thế chấp.
- Uniswap: Một sàn giao dịch phi tập trung sử dụng mô hình AMM (Automated Market Maker). Sàn giao dịch này cho phép người dùng giao dịch các loại tiền điện tử mà không cần thông qua một bên trung gian.
- Compound: Nền tảng này cho phép người dùng vay và cho vay các loại tiền điện tử với lãi suất được xác định bởi thị trường.
- Axie Infinity: Một trò chơi blockchain dựa trên mô hình Play-to-Earn. Người chơi có thể kiếm tiền bằng cách thu thập và chiến đấu với các Axie.
- The Sandbox: The Sandbox là một nền tảng metaverse phi tập trung, nơi người dùng có thể tạo, mua, bán và trải nghiệm các nội dung 3D.
- Gitcoin: Gitcoin là một DAO dành cho việc tài trợ, thúc đẩy sự phát triển cho các dự án mã nguồn mở.
- DeepDAO: Được thành lập vào năm 2020 với mục tiêu thúc đẩy nghiên cứu và phát triển các ứng dụng AI.
Tiềm năng của DAO trong tương lai ra sao?
Với sự phát triển của công nghệ blockchain và sự gia tăng nhận thức về DAO, tiềm năng của DAO trong tương lai là rất lớn. DAO có thể thay đổi cách thức hoạt động của các tổ chức trong nhiều lĩnh vực khác nhau, mang lại nhiều lợi ích cho người dùng và xã hội.
Dưới đây là một số ví dụ cụ thể về tiềm năng của DAO trong tương lai:
- Xây dựng các nền kinh tế phi tập trung: nơi mọi người có thể tham gia và hưởng lợi từ sự phát triển của nền kinh tế.
- Doanh nghiệp phi tập trung: hỗ trợ các doanh nghiệp hợp tác với nhau để cung cấp các sản phẩm và dịch vụ, giúp giảm chi phí và tăng hiệu quả.
- Cung cấp các nền tảng cho vay phi tập trung: nơi mọi người có thể vay và cho vay tiền mà không cần sự cho phép của các tổ chức trung ương.
- Xây dựng các hệ thống giáo dục phi tập trung: Tại đây, mọi người có thể học tập mà không cần phụ thuộc vào các tổ chức trung ương. Ví dụ, DAO có thể được sử dụng để xây dựng các nền tảng học tập trực tuyến, nơi mọi người có thể truy cập các khóa học và tài nguyên giáo dục miễn phí.
Những lưu ý quan trọng khi đầu tư vào DAO
- Hiểu rõ về DAO: Trước khi đầu tư, bạn phải hiểu rõ về DAO là gì và cách thức hoạt động của chúng. Bạn nên tìm hiểu về các tổ chức tự trị phi tập trung khác nhau, mô hình quản trị và các rủi ro tiềm ẩn liên quan.
- Nghiên cứu kỹ dự án DAO: Bạn nên tìm hiểu về mục tiêu, đội ngũ phát triển và cộng đồng của dự án. Bạn cũng nên xem xét các yếu tố như tính thanh khoản của token và tiềm năng tăng trưởng của chúng.
- Đầu tư một cách hợp lý: Bạn chỉ nên đầu tư số tiền mà bạn có thể chấp nhận mất và đa dạng hóa danh mục đầu tư của mình, không nên chỉ đầu tư vào một DAO duy nhất.
- Tìm hiểu về rủi ro của DAO: Tổ chức tự trị phi tập trung là một mô hình mới và vẫn đang trong quá trình phát triển. Do đó, chúng tiềm ẩn nhiều rủi ro, bao gồm rủi ro bảo mật, pháp lý,..
Nếu bạn đang cân nhắc không biết nên đầu tư vào tổ chức DAO nào? Hãy thay gia các cộng đồng liên quan để học hỏi thêm và tiếp xúc với các dự án DAO đang hoạt động. Bạn cũng có thể liên hệ với cố vấn tài chính hoặc các chuyên gia đầu tư trong lĩnh vực tiền điện tử để được tư vấn cụ thể.
Câu hỏi thường gặp về chủ đề “DAO là gì”
DAO kiếm tiền như thế nào?
DAO huy động vốn ban đầu bằng cách đổi tiền fiat lấy token riêng. Token này đại diện cho quyền biểu quyết và quyền sở hữu của thành viên trong DAO. Nếu thành công, giá trị của token sẽ tăng. Hoặc DAO có thể phát hành thêm token trong tương lai với giá cao hơn để huy động thêm vốn hay đầu tư vào tài sản nếu thành viên đồng ý.
Ví dụ, DAO có thể mua công ty, NFT hoặc token khác. Giá trị của những tài sản này tăng sẽ kéo theo tăng giá trị của DAO.
Mục đích chính của DAO là gì?
Mục đích chính của DAO là tạo ra một mô hình tổ chức phi tập trung, minh bạch và hiệu quả hơn so với các tổ chức truyền thống. Đồng thời, nó hướng tới cơ chế quản trị chặt chẽ, được quy định bằng code trên blockchain.
DAO trong web3 là gì?
Tổ chức tự trị phi tập trung là một công cụ hợp tác toàn cầu, cho phép các cộng đồng ra quyết định theo cách phi tập trung, minh bạch và có trách nhiệm bằng cách ghi lại hoạt động trên blockchain.
Kết luận
Hy vọng bài viết này đã phần nào giúp bạn hiểu rõ hơn về khái niệm “DAO là gì” và các ưu nhược điểm của DAO. Hiểu rõ về DAO là chìa khóa để tham gia một cách hiệu quả trong cộng đồng ngày nay và đừng quên rằng chỉ nên đầu tư tối đa số tiền bạn chấp nhận rủi ro. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về thị trường tiền điện tử, liên hệ ngay support@bitcoinvn.io để được hỗ trợ.