Trong bài viết “There’s Too Much Populism in Bitcoin: Why Ideology Is Slowing Adoption”, Harvestr21 bàn về một khía cạnh ít được nhắc đến của Bitcoin: sự chính trị hóa ngày càng mạnh trong cộng đồng, đặc biệt tại Mỹ.
Tác giả cho rằng chính những tranh cãi về ý thức hệ và chia rẽ chính trị đang khiến nhiều người e ngại tiếp cận Bitcoin, từ đó làm chậm quá trình phổ cập. Đây không phải là lời chỉ trích Bitcoin, mà là cách một bộ phận cộng đồng đang quảng bá và gắn Bitcoin với các quan điểm chính trị.
Bitcoin là công cụ tài chính, không phải biểu tượng chính trị
Theo Harvestr21, Bitcoin vốn là một mạng lưới tiền tệ trung lập về chính trị. Trong những năm đầu, người dùng đến với Bitcoin vì giá trị thực tế của nó: thanh toán không cần trung gian, chống kiểm duyệt, bảo vệ tài sản trước lạm phát hoặc vượt qua các rào cản tài chính.
Tuy nhiên, sau đợt tăng giá năm 2017 và đặc biệt trong giai đoạn đại dịch, Bitcoin dần trở thành một phần của bản sắc chính trị và văn hóa, nhất là tại Mỹ.
Mạng xã hội làm gia tăng sự chia rẽ
Harvestr21 cho rằng các nền tảng như X (Twitter) đã khiến các cuộc thảo luận về Bitcoin ngày càng mang tính phe phái. Thay vì tranh luận dựa trên lập luận và dữ liệu, nhiều người chỉ bảo vệ quan điểm của “phe mình”, còn khẩu hiệu và công kích cá nhân dần thay thế các cuộc trao đổi mang tính xây dựng.
Điều quan trọng là Bitcoin không hề có lập trường chính trị. Giao thức không phân biệt quốc tịch, tôn giáo hay quan điểm của người sử dụng. Việc gắn Bitcoin với chính trị là do con người tạo ra, chứ không phải bản chất của mạng lưới.
Bitcoin có đang bị gắn với cánh hữu?
Tại Mỹ, nhiều chính trị gia Đảng Cộng hòa gần đây công khai ủng hộ Bitcoin. Điều này dễ khiến công chúng nghĩ rằng Bitcoin là “tài sản của phe cánh hữu”, dù thực tế nhận định này hầu như không đúng ở các quốc gia khác.
Harvestr21 cũng cho rằng một số chính trị gia chỉ ủng hộ Bitcoin vì mục đích thu hút cử tri hoặc theo xu hướng, chứ chưa chắc xuất phát từ sự hiểu biết sâu sắc về công nghệ này.
Khi Bitcoin bị xem là biểu tượng của một phe chính trị, những người thuộc phe đối lập có thể sẽ cảm thấy Bitcoin “không dành cho mình”, dù bản thân Bitcoin hoàn toàn trung lập.
Chủ nghĩa dân túy có thể thu hẹp sức hút của Bitcoin
Chủ nghĩa dân túy thường xây dựng câu chuyện “chúng ta đối đầu với họ”. Cách tiếp cận này có thể hiệu quả trong chính trị, nhưng lại không phù hợp với một hệ thống tiền tệ được thiết kế để phục vụ tất cả mọi người.
Theo tác giả, vấn đề này chủ yếu xảy ra tại Mỹ. Trong khi đó, ở các quốc gia như Argentina, Nigeria hay Việt Nam, người dân tìm đến Bitcoin vì những nhu cầu rất thực tế như bảo vệ tài sản trước lạm phát, chuyển tiền xuyên biên giới hoặc tiếp cận một hệ thống tài chính cởi mở hơn. Những tranh cãi chính trị của Mỹ gần như không ảnh hưởng đến quyết định sử dụng Bitcoin tại các nước này.
Tranh cãi OP_RETURN bị mạng xã hội thổi phồng
Harvestr21 lấy ví dụ về cuộc tranh luận xoay quanh việc Bitcoin Core 30 bỏ giới hạn chuyển tiếp mặc định của OP_RETURN, trong khi Bitcoin Knots vẫn giữ cách tiếp cận cũ.
Đây vốn là một vấn đề kỹ thuật đáng để thảo luận, nhưng trên mạng xã hội, nhiều người đã biến nó thành cuộc chiến phe phái với những cáo buộc phản bội hoặc tuyên bố rằng Bitcoin đang gặp nguy hiểm, khiến bản chất kỹ thuật của vấn đề bị lu mờ.
Giáo dục mới là chìa khóa để Bitcoin phát triển
Theo Harvestr21, cộng đồng Bitcoin đang dành quá nhiều thời gian tranh cãi về chính trị, trong khi điều thực sự cần thiết là giúp người mới hiểu và sử dụng Bitcoin.
Thay vì khẩu hiệu hay tranh cãi ý thức hệ, cộng đồng nên tập trung phổ biến kiến thức về ví Bitcoin, bảo mật khóa riêng (private key), cơ chế Proof of Work, cũng như những ưu điểm và hạn chế thực tế của Bitcoin. Việc phổ cập Bitcoin bền vững chỉ có thể đến từ kiến thức, không phải từ các cuộc chiến chính trị.
Kết luận
Harvestr21 khẳng định rằng Bitcoin về bản chất là một mạng lưới trung lập về chính trị. Bất kỳ ai tuân thủ các quy tắc của giao thức đều có thể tham gia, bất kể họ là ai hay có quan điểm gì.
Tuy nhiên, mạng xã hội thường khuếch đại những tiếng nói cực đoan nhất, khiến nhiều người hiểu lầm rằng Bitcoin gắn liền với một phong trào chính trị cụ thể. Theo tác giả, nếu xu hướng này tiếp diễn, Bitcoin có thể gặp nhiều khó khăn hơn trong việc được chấp nhận rộng rãi tại Mỹ.
Dù vậy, đây không phải là đặc điểm của cộng đồng Bitcoin trên toàn cầu. Ở nhiều quốc gia, người dùng vẫn tiếp cận Bitcoin chủ yếu vì giá trị thực tiễn của nó, chứ không phải vì các cuộc tranh luận chính trị.
